Wierszem miesiąca I/2020 zostały dwa utwory:
Między kroplami autorstwa echo
niepowroty autorstwa lidiusza


Zapraszamy do konkursu o Złotą Pietruchę w temacie - LIST

Zapraszamy do głosowania na:
prozę/2019
publicystykę/2019

Haiku

Wszelakie definicje, np. gatunków literackich.

Moderator: Redakcja

ODPOWIEDZ
Awatar użytkownika
elafel
Młodszy administrator
Posty: 14666
Rejestracja: 16 listopada 2007, 20:56
Lokalizacja: Poznań
Złotych Pietruch: 10
Srebrnych Pietruch: 11
Brązowych Pietruch: 11
Tematyczny Konkurs na Wiersz: 1
Kryształowych Dyń: 2
Wierszy miesiąca: 13
Najlepsza proza: 7
Najciekawsza publicystyka: 1

Haiku

Post autor: elafel »

"Twórcą haiku jest Matsuo Bashō. W Japonii okresu Edo komponowanie poezji należało do rozrywek osób wykształconych, dlatego także Bashō komponował wiersze w najpopularniejszym wówczas stylu haikai na spotkaniach towarzyskich oraz notował wierszem wrażenia w swoim dzienniku. Wers wyjściowy haikai no renga – żartobliwej pieśni wiązanej jest najważniejszą częścią utworu, ponieważ określa jego tematykę i nastrój. Proces kompozycji wyglądał następująco:

układano hokku o liczbie sylab: 5 + 7 + 5 (pisanych w jednej linijce)
odpowiedzią na to było waki (dosł. kolejny wers) o liczbie sylab 7 + 7 (również w jednej linijce)
w powyższy sposób powstawała pierwsza zwrotka
analogicznie komponowano kolejne zwrotki.


Haiku jest związane z filozofią zen, która w sztuce zakłada operowanie paradoksem, subtelność, estetyczny minimalizm i wyzbycie się własnego ja. Najlepsze haiku często świadomie nie pozwalają na jakąkolwiek konkretną interpretację, a jednak pozostawiają w odbiorcy ulotne, refleksyjne odczucie, które chciał przekazać poeta."

oto przykłady haiku samego Bashō (1691)
Kutabirete
yado karu koro ya
fuji no hana


Tłumaczenie brzmi :
Kiedy znużony
szukam noclegu – w zmroku
kwiaty wistarii

###
Sabishisa ya
hana no atari no
asunaro

Tłumaczenie:

Oto samotność
wśród ukwieconych wiśni
cyprys wyniosły

Ela

Zaciekawiony
Autor/ka
Posty: 66
Rejestracja: 28 października 2019, 22:44
Lokalizacja: Tamże gm. Ówdzie

Post autor: Zaciekawiony »

Wydaje mi się, że każdy powinien znaleźć jakieś swoje rozumienie haiku, bo nawet wśród przykładów klasycznych panuje pewna różnorodność form. Wydaje mi się, że haiku powinno oddawać pewne sceny i wrażenia poprzez zredukowanie ich do decydujących momentów, zupełnie jak w teorii fotografii Bressona, często też przez zmniejszenie pola widzenia do detali - z drugiej strony nie ma problemu aby znaleźć przykłady z Basho i jego uczniów, którzy opisywali pewne procesy lub zjawiska ciągłe, bez wyróżnionego czasu (może poza momentem ich obserwowania).

Obłoków napuszyście wybujały bezbyt

Awatar użytkownika
elafel
Młodszy administrator
Posty: 14666
Rejestracja: 16 listopada 2007, 20:56
Lokalizacja: Poznań
Złotych Pietruch: 10
Srebrnych Pietruch: 11
Brązowych Pietruch: 11
Tematyczny Konkurs na Wiersz: 1
Kryształowych Dyń: 2
Wierszy miesiąca: 13
Najlepsza proza: 7
Najciekawsza publicystyka: 1

Post autor: elafel »

Zaciekawiony pisze:Wydaje mi się, że każdy powinien znaleźć jakieś swoje rozumienie haiku, bo nawet wśród przykładów klasycznych panuje pewna różnorodność form.
To jednak dość dokładnie sprecyzowana forma i nie znam wśród klasyków odstępstw od niej.

Ela

Zaciekawiony
Autor/ka
Posty: 66
Rejestracja: 28 października 2019, 22:44
Lokalizacja: Tamże gm. Ówdzie

Post autor: Zaciekawiony »

Od strony czysto formalnej haiku jest dość wyraźnie określone, niemal tak jak limeryk czy sonet. Mnie chodzi natomiast o różnorodność podejścia do tego co opisywać i jak. Autor ma być niewidoczny czy może właśnie obecny, jako wymieniony podmiot zauważający? Opisujemy chwilki czy procesy? Skupiamy się na detalach czy obejmujemy krajobraz? Używany humoru czy unikamy? Odnosimy się do przyrody i pór roku, czy wychodzimy w inne przestrzenie? Tego typu rozumienie. U różnych autorów dzisiejszego haiku obserwuję zwykle przyjęcie jednej z tych interpretacji.
I to już tak zupełnie poza podstawową kwestią - trzymamy się 17-sylabowej długości czy jednak odpuszczamy, gdy będzie to wymagało nagięcia sensu?

Obłoków napuszyście wybujały bezbyt

Awatar użytkownika
elafel
Młodszy administrator
Posty: 14666
Rejestracja: 16 listopada 2007, 20:56
Lokalizacja: Poznań
Złotych Pietruch: 10
Srebrnych Pietruch: 11
Brązowych Pietruch: 11
Tematyczny Konkurs na Wiersz: 1
Kryształowych Dyń: 2
Wierszy miesiąca: 13
Najlepsza proza: 7
Najciekawsza publicystyka: 1

Post autor: elafel »

Haiku tak w zasadzie składa się z kilku części
proponuję przeczytać : https://piszemy.pl/viewtopic.php?t=12808

Ela

Zaciekawiony
Autor/ka
Posty: 66
Rejestracja: 28 października 2019, 22:44
Lokalizacja: Tamże gm. Ówdzie

Post autor: Zaciekawiony »

Rozumiem, znam te zasady, ale chyba się trochę rozmijamy w dyskusji. To trochę tak, jakbym zapytał czy w limerykach można używać rasistowskich żartów, a ty mi odpowiadasz, że tak, wersy trzeci i czwarty powinny być krótsze.

Obłoków napuszyście wybujały bezbyt

Awatar użytkownika
Antonella
Autor/ka wielce zasłużony/a
Posty: 6100
Rejestracja: 06 października 2010, 09:42
Lokalizacja: z daleka
Złotych Pietruch: 5
Srebrnych Pietruch: 8
Brązowych Pietruch: 8
Tematyczny Konkurs na Wiersz: 1
Kryształowych Dyń: 1
Wierszy miesiąca: 6
Limerykowy Król: 5
Fraszkowy Król: 2

Post autor: Antonella »

Nie ma różnorodności podejścia w klasyku, obowiązują normy już wytyczone i trzeba się ich trzymać. Wszelkie odchylenia od reguł to profanacja stylu, obfitująca w dziwolągi typu - limerykopodobne, sonetopodobne itd. Trzymanie się norm wymaga warsztatu i wiedzy, dlatego niewielu może sobie pozwolić na uprawianie tego gatunku.

W haiku skupiamy się na imperatywach ustalonych przez Bashō, a nie na własnych domniamaniach, często śmiesznych, jak haikucośtam z sikami jeża. Do tworzenia satyry jest dość form, haiku niech zostanie w nienaruszonej formie.

Kiedyś traktowałem ludzi dobrze. Teraz - z wzajemnością.

Anthony Hopkins

Zaciekawiony
Autor/ka
Posty: 66
Rejestracja: 28 października 2019, 22:44
Lokalizacja: Tamże gm. Ówdzie

Post autor: Zaciekawiony »

No to jakie są te zasady? Opis mówiący o tym ile ma być sylab i w jakim układzie to za mało, a dorzucanie do tego filozofii jest zbyt enigmatyczne. Czy haiku będzie łamało zasady Basho jeśli nie będzie opisywało kwitnących śliw i cykających świerszczy, czy może jednak chodzi tam o coś innego? Czy haiku nie będzie dostatecznie haikowe, jeśli nie będzie opisywało przyrody? Czy haiku może być zabawne? Takie sprawy.

Obłoków napuszyście wybujały bezbyt

Awatar użytkownika
elafel
Młodszy administrator
Posty: 14666
Rejestracja: 16 listopada 2007, 20:56
Lokalizacja: Poznań
Złotych Pietruch: 10
Srebrnych Pietruch: 11
Brązowych Pietruch: 11
Tematyczny Konkurs na Wiersz: 1
Kryształowych Dyń: 2
Wierszy miesiąca: 13
Najlepsza proza: 7
Najciekawsza publicystyka: 1

Post autor: elafel »

Ważnym elementem klasycznego haiku jest

kigo – („słowo na temat pory roku”) odniesienie do pory roku

Bardzo dobrze określiła to Antonella.
Antonella pisze:Do tworzenia satyry jest dość form, haiku niech zostanie w nienaruszonej formie.
Powtórzę - niech tak zostanie.

Ela

Awatar użytkownika
Antonella
Autor/ka wielce zasłużony/a
Posty: 6100
Rejestracja: 06 października 2010, 09:42
Lokalizacja: z daleka
Złotych Pietruch: 5
Srebrnych Pietruch: 8
Brązowych Pietruch: 8
Tematyczny Konkurs na Wiersz: 1
Kryształowych Dyń: 1
Wierszy miesiąca: 6
Limerykowy Król: 5
Fraszkowy Król: 2

Post autor: Antonella »

Zaciekawiony, haiku tworzymy po to, żeby uwolnić swoje emocje, jest to lek dla zmęczonej duszy, rodzaj kontemplacji nad naszym ja i naturą.

Nie, haiku nie ma być zabawne, ma być kanałem ekspresji i wyzwolenia dla naszych emocji.

Czy światło

to przyćmiewa imperium

czy świetlik

-Jorge Luis Borges-

Kiedyś traktowałem ludzi dobrze. Teraz - z wzajemnością.

Anthony Hopkins

ODPOWIEDZ